In zijn 25 jaar lange carrière ontwikkelde Mihael Mamychshvili (spreek u mam-isj-vili; geboren in Georgië, geëmigreerd naar Vancouver Canada) een heel eigen therapie. Hij is gespecialiseerd in het herstel van communicatie tussen lichaam en geest. De ontelbare mensen die hij behandelde kwamen voornamelijk bij hem terecht met symptomen van chronische pijn en de gevolgen van trauma. Zijn vernieuwende aanpak en zijn uitgebreide kennis en ervaring zorgden dat hij een gedegen reputatie kreeg als iemand die diepe veranderingen kan verwezenlijken bij complexe en uitdagende pathologieën: angst, depressies en PTSS, symptomen die de laatste jaren steeds talrijker voorkomen. Onlangs ontwikkelde hij de NeuroPath Reset method¹ waarmee hij mensen leert hoe ze het zenuwstelsel van chronische patronen kunnen bevrijden.
Hij is de oprichter van wat hoogstwaarschijnlijk de grootste social media Shiatsu community is: de Facebookgroep ‘Everything Shiatsu’.
Hij is een internationaal veel gevraagd lesgever.²
In zijn laatste artikel³ dat hij ons enkele weken geleden bezorgde heeft hij het over de Psoas in verhouding tot het behandelen van trauma. Het artikel begint met een persoonlijke getuigenis.

Mihael Mamychshvili

Net als velen tijdens onze Shiatsu-opleiding heb ook ik een aantal heel ingrijpende momenten meegemaakt. Een van de meest opmerkelijke momenten was toen mijn hoofddocent een vrijwilliger vroeg om een psoas-ontspanning te demonstreren. Zonder aarzelen stak ik mijn hand op, me niet bewust van de gevolgen die zich zouden ontvouwen.
Tijdens deze intense ervaring begon ik te beven en te huilen. Ik had het gevoel alsof er iets in mij was gebroken, alsof een dam was gebroken en al het water dat was tegengehouden plots vrijkwam. De vier volgende dagen kon ik niet stoppen met huilen. Ik was overweldigd door emoties en overspoeld door herinneringen aan traumatische gebeurtenissen die ik niet anders kon dan onder ogen zien en waarvan ik moest genezen.

Waarom had ik die ervaring tijdens een behandeling van de Psoas?
De meeste mensen zien spieren als mechanische structuren die toelaten dat we onze botten bewegen. In mijn 25 jaar werk met het menselijk lichaam, het zenuwstelsel en subtiele fysiologie ben ik gaan begrijpen dat spieren in het echt veel meer zijn dan biomechanica. Ze zijn levende veruiterlijkingen van onze levensgeschiedenis, onze emoties, onze overlevingsstrategieën en onze diepste patronen van bestaan. Van alle spieren in het menselijk lichaam is er geen die diepgaander, ouder of neurologisch belangrijker is dan de iliopsoas.

De psoas is niet zomaar een spier — het is de brug tussen het boven- en het onderlichaam, tussen geest en lichaam, tussen instinct en bewustzijn, tussen trauma en genezing. Ik noem de iliopsoas de krachtigste spier in het lichaam omdat het de fysieke drager is van onze overlevingsintelligentie. Het is waar angst leeft, waar vertrouwen wordt bewaard, waar trauma wordt opgeslagen en waar transformatie begint.

De iliopsoas: een anatomische en energetische brug

Anatomisch gezien is de iliopsoas een diepe kernspier die bestaat uit de psoas major, psoas minor en iliacus. Ze verbindt de lumbale wervelkolom met de binnenkant van het bovenbeen bij het dijbeen, en loopt door het bekken. Het is de enige spier die de wervelkolom rechtstreeks met de benen verbindt, waardoor zij een centrale functie heeft in onze houding, beweging en stabiliteit. Maar… haar belang reikt véél verder dan enkel de anatomie.

De iliopsoas ligt onmiddellijk voor de wervelkolom en omhult de diepste organen van het lichaam — de nieren, de bijnieren en de belangrijkste bloedvaten. Ze ligt dicht bij het middenrif en is nauw verbonden met de nervus vagus en het autonome zenuwstelsel. Daarom net weerspiegelt de toestand van de psoas de toestand van ons zenuwstelsel.

In de Chinese geneeskunde komt dit gebied overeen met het nier-systeem, het reservoir van Jing — onze diepe constitutionele energie, vitaliteit en voorouderlijke essentie. Wanneer de psoas chronisch gespannen is, drukt ze op de nieren en de bijnieren, waardoor het lichaam in een staat van constante waakzaamheid blijft. Is de spier soepel en responsief, dan zorgt ze voor fluïditeit, veerkracht en echte ontspanning.
In mijn werk zie ik de iliopsoas als het emotionele en energetische zwaartepunt van het lichaam — een plek waar overleven, identiteit en belichaming samenkomen.

De iliopsoas en het zenuwstelsel

De iliopsoas is niet alleen een bewegingsspier; het is een spier van de waarneming. Ze speelt een belangrijke rol bij vecht-of-vluchtreacties.
Wanneer we gevaar waarnemen, echt of ingebeeld, trekt de psoas zich reflexmatig samen en brengt het lichaam in een beschermende, opgerolde houding – zoals een foetus in de baarmoeder.
Dit is een oeroud overlevingsmechanisme. In de natuur krullen dieren zich op voordat ze vluchten of zichzelf verdedigen. Mensen doen hetzelfde — maar in tegenstelling tot dieren laten we die samentrekking vaak nooit volledig los. Door jarenlange stress, trauma, emotionele onderdrukking of chronische hypervigilantie kan de iliopsoas vast komen te zitten in een staat van samentrekking. Dit leidt tot een reeks gevolgen: chronische lage rugpijn en hernia, stijfheid en onbalans in de heupen, een verkeerde uitlijning van het bekken, kniepijn,  problemen met de bloedcirculatieproblemen in de benen, een beperkte bewegingsvrijheid van benen en heupen, maar ook darmproblemen, spijsverteringsstoornissen of indigesties of evengoed oppervlakkige ademhaling, chronische vermoeidheid, zelfs een permanent gevoel van onrust.
Vanuit neurofysiologisch perspectief stuurt een chronisch aangespannen psoas een constante boodschap naar de hersenen: “We zijn niet veilig.”

Dit houdt het sympathische zenuwstelsel geactiveerd en remt het vermogen van de nervus vagus om het lichaam weer in parasympatisch evenwicht te brengen. In de NeuroPath Reset-methode behandelen we de psoas niet als een op zichzelf staande spier — we behandelen haar als een toegangspoort tot het gehele zenuwstelsel. Wanneer de psoas versoepelt, herinnert het hele lichaam zich weer wat veiligheid is.

De iliopsoas als trauma-spier

Trauma zit niet in het hoofd — het zit in het lichaam. En nergens is dit duidelijker dan in de iliopsoas. Trauma, of het nu fysiek, emotioneel of psychologisch is, wordt in het lichaam opgeslagen in de vorm van vastgeroeste spierpatronen. De psoas is hier bijzonder gevoelig voor, omdat deze spier rechtstreeks verbonden is met bovengenoemde overlevingsreacties.
Elke schok, elke angst, elke onverwerkte stress kan hier een afdruk achterlaten. Veel mensen met angst, chronische pijn of emotionele gevoelloosheid houden zich diep vast in deze spier. Wanneer de psoas chronisch gespannen is, trekt ze het lichaam naar voren, drukt het middenrif samen en beperkt de ademhaling.
Dit creëert een voortdurende staat van interne spanning. Mensen hebben vaak het gevoel dat ze zich schrap zetten tegen het leven zelf. Echte genezing begint wanneer de psoas zich mag ontspannen.

Hoe dan, vraag je je misschien af?

De iliopsoas en de adem

De psoas en het middenrif zijn nauw met elkaar verbonden. Wanneer de psoas gespannen is, kan het middenrif niet volledig naar beneden zakken, wat leidt tot oppervlakkige, borstgerichte ademhaling. En die houdt het zenuwstelsel in een verhoogde staat van alertheid.
Ademhaling is de poort naar verandering. Wanneer we de ademhaling vertragen en de uitademing verlengen, stimuleren we de nervus vagus en nodigen we de psoas zachtjes uit om los te laten. Het gaat hier niet om het forceren van ontspanning — het gaat om het creëren van de omstandigheden waarin het lichaam zich veilig genoeg voelt om los te laten. Door bewuste ademhaling en aandachtige aanraking komt het lichaam laag voor laag tot rust.

De iliopsoas in shiatsu

Binnen Shiatsu wordt de iliopsoas niet benaderd als een op zichzelf staande anatomische structuur, maar als onderdeel van het diepere functionele landschap van de hara. Door haar anatomische ligging – grenzend aan de lumbale wervelkolom, de nieren, het middenrif en belangrijke neurovasculaire structuren – bevindt zij zich op een belangrijk kruispunt tussen structurele ondersteuning, autonome regulatie en energetisch evenwicht.
Vanuit het perspectief van de traditionele Oost-Aziatische geneeskunde komt het gebied van de psoas nauw overeen met het nier-systeem. Van de Nieren wordt aangenomen dat ze Jing (constitutionele essentie), angst en de fundamentele vitaliteit van het lichaam beheersen. Verstoringen in dit systeem manifesteren zich vaak als spanning in de onderrug, zwakte in de lumbale regio, vermoeidheid en verhoogde gevoeligheid voor stress.
In de klinische praktijk gaat aanhoudende spanning in de iliopsoas vaak gepaard met verschijnselen van nierdeficiëntie, leverbeperking of disharmonie tussen opstijgende en dalende Qi.
De vecht-of-vluchtreactie, in de westerse fysiologie beschreven als activering van het sympathische zenuwstelsel, kent duidelijke parallellen in de klassieke energetische terminologie. Wanneer een bedreiging wordt waargenomen, buigt het lichaam reflexmatig: de psoas trekt samen, het bekken trekt subtiel naar binnen, het middenrif gaat omhoog en de ademhaling wordt oppervlakkig. Vanuit meridiaanperspectief weerspiegelt dit patroon een overmatige Yang-activiteit en een relatief falen van de Yin-verankering. De centrale as verliest zijn fluïditeit; de hara wordt afgeschermd.

Bij veel cliënten met chronische stress of een traumatisch verleden voelt de onderbuik bij palpatie stevig of weerbarstig aan. De lumbale regio kan onder de handen van de behandelaar teruggetrokken aanvoelen. In plaats van dit uitsluitend te interpreteren als spierverkorting, erkent Shiatsu het als een beschermende organisatie — een adaptief vasthoudpatroon dat langdurige waakzaamheid weerspiegelt.

Belangrijk is dat Shiatsu niet probeert de psoas direct te “ontspannen” door middel van krachtige interventie. Directe mechanische rekking kan de beschermende samentrekking net gaan versterken omdat het zenuwstelsel een bedreiging waarneemt. In plaats daarvan vindt regulering indirect en relationeel plaats. Door aanhoudend contact in de hara, het heiligbeen, de binnenkant van de dijen en langs de Nier- en Levermeridianen stimuleert de behandelaar de parasympatische activatie. De ademhaling wordt dieper. De buik wordt geleidelijk zachter. Alleen binnen dit veilige veld begint de iliopsoas zich reflexmatig te verlengen.

De hedendaagse neurofysiologie biedt hier nuttige terminologie. Naarmate de uitademing langer wordt en de beweging van het middenrif verbetert, neemt de vagale tonus toe. Deze verschuiving van sympathische dominantie naar parasympatisch evenwicht komt klinisch overeen met verzachting in de lumbale wervelkolom en verminderde reactiviteit in de onderbuik. Wat de westerse wetenschap beschrijft als autonome regulatie, ervaren Shiatsu-beoefenaars vaak als het herstel van Nier-Qi en het opnieuw tot stand brengen van verticale energetische uitlijning.

De iliopsoas fungeert daarom als bemiddelaar tussen structurele houding en overlevingsperceptie. Chronische contractie is niet louter biomechanisch; ze weerspiegelt een aanhoudende paraatheid. Na verloop van tijd vormt deze paraatheid de houding, ademhalingspatronen en zelfs de psychologische oriëntatie op de wereld.

Door middel van een zorgvuldige, afgestemde Shiatsu-behandeling ondersteunt de beoefenaar de reorganisatie van dit patroon. Naarmate de hara weer soepel wordt en de lumbale wervelkolom zich ontlast, melden cliënten vaak een gevoel van gegrondheid, meer innerlijke ruimte en verminderde waakzaamheid. Deze veranderingen zijn vaak subtiel, maar klinisch significant.
Het raakvlak tussen Shiatsu en de vecht-of-vluchtreactie ligt precies in dit vermogen: het beïnvloeden van diepe overlevingsfysiologie door middel van geïnformeerde, respectvolle aanraking. De iliopsoas wordt minder een doelwit voor manipulatie en meer een toegangspoort voor het herstellen van de samenhang tussen structuur, ademhaling en energetische stroom.

De iliopsoas en de houding

De houding weerspiegelt de innerlijke toestand. Een strakke psoas trekt het bekken naar voren, waardoor de onderrug wordt samengedrukt en chronische spanning ontstaat. Dit hangt vaak samen met verdediging, moeite met vertrouwen, het gevoel niet gesteund te worden, angst om vooruit te gaan en emotionele starheid.
Wanneer de psoas loslaat, verandert de houding op natuurlijke wijze. De wervelkolom wordt langer, de ademhaling wordt dieper en het lichaam voelt meer geaard en aanwezig.

De iliopsoas en genezing

Het genezen van de psoas draait niet alleen om oefeningen — het gaat om het herstellen van het gevoel van veiligheid in het zenuwstelsel. Dit omvat bewuste ademhaling, zachte bewegingen, lichaamsgerichte aanraking, regulering van het zenuwstelsel en emotionele integratie.
Het doel is niet om de psoas te repareren, maar om haar eraan te herinneren dat zij niet langer beschermd hoeft te worden. Wanneer zij zich ontspant, keert de helderheid terug, wordt het hart zachter en voelt het lichaam zich weer thuis.

Conclusie

De iliopsoas is de bewaarder van onze diepste instincten en ons vermogen tot veerkracht. Leren luisteren naar deze spier en haar te verzachten is een daad van diepgaande zelfzorg. Wanneer we de iliopsoas loslaten, herwinnen we het vermogen om ons veilig te voelen in ons eigen lichaam — en vanuit die veiligheid begint ware genezing.

¹     zie : https://www.neuropathresetmethod.com
²     voor de geïnteresseerden. Mamychshivili geeft binnenkort les in :

• 29-31/05/2026 – Lucerne, Zwitserland, info via: https://heilpraktikerschule.ch
• 05-07/06/2026 – Amsterdam, Nederland
• 12-14/06/2026 – Helsinki, Finland, info via: info@seishinshiatsu.com

³    de Nederlandse vertaling is van de hand van Tom Bruwier